Jonge kinderen zijn op dit moment vol van het Sinterklaasjournaal, en veel volwassenen trouwens ook (zie deze tv-recensie in De Volkskrant). Een collega bij Natuurfontein vertelde dat ze een activiteit met houtskool had gedaan en dat de kinderen niet uitgepraat raakten over de kolen op de pakjesboot van de Sint. De kolen waren namelijk op, en het was maar de vraag of de heiligman Nederland zou bereiken. Daarnaast was tot het laatste moment niet duidelijk waar precies de Sint werd verwacht.

Toen bedacht ik me, hoe leuk het zou zijn als er (educatie)activiteiten te bedenken zijn die inhaken op het Sinterklaasjournaal. Om zo de verbinding te maken naar de leefwereld van de kinderen.

Dus een mooi excuus om zelf ook te kijken 😉 .

Ik kwam tot de volgende activiteiten:

Kompas, de N van Nederland

Toen de pakjesboot nog op zee voer, koerste de boot richting de  N op het kompas. Volgens de Sint was dat de N van Nederland….

Kinderen vinden het spannend en leuk om te lopen op de richting van een kompas, merk ik op feestjes in de natuur.  Dan laat ik ze een bepaalde koers lopen dwars door de Amsterdamse Waterleidingduinen.  Dat zou ook kunnen in een groter park.

Wat ook leuk is, om kinderen te leren om het noorden op te zoeken met hun horloge, een oude padvinderstruc. Dan moet de zon overigens wel schijnen.

Laat de kleine wijzer van je horloge naar de zon wijzen (de grote wijzer doet niet mee). Trek nu een lijn precies tussen de kleine wijzer en de twaalf op het horloge (met de klok mee). Die lijn wijst naar het zuiden. (Tijdens de zomertijd is dit tussen de één en de kleine wijzer).

Een ander overlevingstrucje is om te kijken aan welke kant van de bomen het meeste mos groeit. Dit is meestal aan de noordkant. En als er een den of spar in de buurt is, kan je kijken waar de meeste takken zitten. Dat is de zuidkant.

Zelf een kompas maken

Het lijkt me ook leuk om met kinderen zelf een kompas te maken, dan leren ze meteen iets over hoe het werkt. In onderstaand filmpje wordt dit uitgelegd, met nog wat leuke extra info erbij.

Kaartlezen

In het sinterklaasjournaal zien we de hoofdpiet regelmatig de kaart raadplegen om de meestal fictieve plaatsen (zoals het omstreden Kruisigem in Limburg) op te zoeken. Tijdens de Scholendagen in de Haarlemmerhout merk ik dat de wat oudere kinderen het erg leuk vinden om kaart te leren lezen en hun eigen weg te vinden. Het geeft hen ook een fijn gevoel van zelfstandigheid.

Dat kan natuurlijk ook in combinatie met een kompas.

Zandlopers en de tijd

In de stuurhut van de pakjesboot hangt een grote zandloper, zodat de pieten kunnen zien hoe lang het nog varen is naar Nederland. Rondom het thema tijd en zandloper is ook een leuke activiteit te bedenken. Net zoals de leerkracht deed in de klas waar ik vorige week een gastles gaf over zonne-energie: doe je ogen maar dicht en probeer maar te tellen totdat een minuut voorbij is. Ik probeerde het ook, en merkte dat een minuut dan langer duurt dan je denkt. De kinderen werden er fijn rustig van!

Op deze website vind je activiteiten op het gebied van tijd, en er staat ook hoe je een zandloper kan maken (en op ook deze knutselsite)

Gestolen steenkolen en verdwenen eten

Het verhaal van de gestolen steenkolen op de stoomboot is een goede aanleiding om een leuk spelletje te verzinnen. Ik denk aan een renspelletje waarbij, bijvoorbeeld door kaartjes uit te delen, één kind wordt aangewezen tot steenkolendief. Die moet de zak met kolen stiekem weghalen en naar zijn ‘hut’ op de boot brengen. De andere kinderen moeten hem zien te betrappen….

Eenzelfde spelletje kan je doen met (nep)eten. Want in het Sinterklaasjournaal van gisteravond was te zien hoe de Sint de keuken insluipt om daar stiekem een dikke plak krentenwegge uit Schroothoop, een stuk kaas uit Alkmaar en een Bossche bol weg te grissen. Over het hoe en waarom tasten we vandaag (18 november) nog in het duister.

Het steenkolentekort op de stoomboot kan je als aanleiding gebruiken om iets te vertellen over energie; en het verschil tussen vieze en schone energie. Op onderstaand filmpje van School-TV vertelt een oud-mijnwerker over de steenkolenmijnen in Limburg.